De Klaagmuur in Jeruzalem is de heiligste plek waar Joden mogen bidden en een van de indrukwekkendste plekken van de stad. Dag en nacht staan mensen dicht tegen de eeuwenoude stenen, schuiven ze gevouwen briefjes in de spleten en bidden ze vlak naast tweeduizend jaar geschiedenis. Of je nu komt om te bidden, om een briefje achter te laten of gewoon om te kijken: het is een ervaring die bijblijft. In deze gids lees je wat de Klaagmuur is, waarom hij zo belangrijk is, wat je er ziet, hoe je hem bezoekt en welke etiquette je vooraf moet kennen.
★ Voeg Booking-Tours toe als voorkeursbron op Google
Wat is de Klaagmuur?
De Klaagmuur, in het Hebreeuws de Kotel, is een deel van een oude kalkstenen muur in de Oude Stad van Jeruzalem. Het is niet de muur van de Tempel zelf, maar een stuk van de grote steunmuur die de Joodse koning Herodes rond 20 v.Chr. liet bouwen. Die muur droeg het uitgebreide platform van de Tweede Tempel, de Tempelberg. Toen de Romeinen de Tempel in 70 n.Chr. verwoestten, bleef dit deel van de westelijke steunmuur overeind. In de loop der eeuwen werd het het middelpunt van het Joodse gebed en verlangen.
Het zichtbare deel op het hoofdplein is vandaag ongeveer 19 meter hoog. De onderste lagen bestaan uit de enorme, nauwkeurig gehouwen stenen uit de tijd van Herodes. De muur ligt het dichtst bij de plek waar het Heilige der Heiligen van de Tempel stond en is toegankelijk. Daarom geldt hij als de heiligste plek waar Joden mogen bidden. Het plein ervoor werkt als een enorme synagoge in de open lucht, dag en nacht open, elke dag van het jaar.
Waarom de Klaagmuur zo belangrijk is
Al tweeduizend jaar, sinds de verwoesting van de Tempel, is de Klaagmuur het hart van het Joodse gebed en een symbool van de band met Jeruzalem. Joden over de hele wereld richten zich in hun gebed traditioneel naar deze muur. Eeuwenlang huilden pelgrims aan de voet ervan om de verloren Tempel, en dat gaf de muur zijn oudere naam: Klaagmuur.
Ook in onze tijd heeft de plek grote betekenis. Toen Israëlische troepen in 1967 de muur bereikten, werden de beelden daarvan enkele van de bekendste uit de geschiedenis van het land. Nu komen er Joodse gelovigen, families die een bar- of batmitswa vieren, soldaten die worden beëdigd en bezoekers van alle gezindten uit de hele wereld. Wil je meer weten over de geschiedenis en archeologie? Lees dan het artikel over de Klaagmuur op Wikipedia dat er uitgebreid op ingaat.
Wat zie je bij de Klaagmuur?
Het gebedsplein
Het brede plein voor de muur is het belangrijkste gebedsgebied. Het is verdeeld in twee delen, een groter deel voor mannen en een kleiner deel voor vrouwen, volgens de orthodox-joodse gebruiken. Je kunt naar de muur lopen, je hand op de warme steen leggen en bidden of gewoon de sfeer in je opnemen. Op bijna elk uur van de dag zie je mensen wiegend bidden, uit gebedenboeken lezen en hun voorhoofd tegen de stenen leggen. Het is het drukst en het indrukwekkendst op vrijdagavond, als de sjabbat begint, en tijdens de Joodse feestdagen.
De gebedsbriefjes in de spleten
Een van de mooiste tradities bij de muur is het stoppen van kleine, gevouwen briefjes in de spleten tussen de stenen. Bezoekers schrijven gebeden en persoonlijke wensen op en schuiven die in de spleten. Het gebruik gaat naar verluidt eeuwen terug en wordt nu door mensen van elke achtergrond gevolgd, niet alleen door Joden. Elk jaar worden er miljoenen briefjes achtergelaten. Twee keer per jaar worden ze zorgvuldig verzameld en begraven op de Olijfberg, zodat de traditie kan doorgaan. Je bent welkom om zelf een briefje te schrijven en achter te laten.
De tunnels van de Klaagmuur
Het deel van de muur dat je op het plein ziet, is maar een klein stuk van het geheel. Het grootste deel loopt verborgen onder de grond, onder de gebouwen van de Oude Stad. In de tunnels van de Klaagmuur, die je betreedt via de noordkant van het plein, loop je langs de hele begraven muur. Je ziet de grootste stenen uit de tijd van Herodes, waarvan één enkele honderden tonnen weegt, en beseft hoe groot het bouwwerk van Herodes was. De tunnels bezoek je tijdens een aparte rondleiding. Boek die van tevoren, zeker in het hoogseizoen.
Het uitzicht en de Oude Stad eromheen
De Klaagmuur ligt in het hart van de Joodse Wijk van de Oude Stad. Direct erboven en erachter rijst de gouden Rotskoepel uit op de Tempelberg. Het hele gebied ademt geschiedenis, van de gerestaureerde Romeinse Cardo tot de daken met uitzicht over de vier wijken. De meeste bezoekers combineren de Klaagmuur met de rest van de Oude Stad. De christelijke, moslim-, Joodse en Armeense wijk liggen namelijk allemaal op een paar minuten lopen.
Zo kom je bij de Klaagmuur
De Klaagmuur ligt in de Oude Stad van Jeruzalem, in de Joodse Wijk. De dichtstbijzijnde poorten zijn de Mestpoort, het dichtst bij het plein, en de Jaffapoort. Vanaf de Jaffapoort loop je langer, maar wel mooier door de steegjes van de Oude Stad. Jeruzalem ligt ongeveer een uur rijden van Tel Aviv. De lightrail en de bussen van de stad stoppen bij haltes in de buurt van de Oude Stad. Vanaf daar is het een korte wandeling.
De Oude Stad is een doolhof en de Klaagmuur is verweven met lagen geschiedenis. Voor wie voor het eerst komt, is een rondleiding met een gids daarom de beste manier om te bezoeken. Zo krijg je de achtergrond erbij. Onze Christelijke tour Jeruzalem loopt langs de heilige plaatsen van de Oude Stad, de Dagtrip Jeruzalem vanuit Tel Aviv behandelt de hoogtepunten van de stad, inclusief de Klaagmuur, en de tour naar de Tempelberg neemt je mee naar het grote plateau erboven.
Tips voor je bezoek en etiquette
De Klaagmuur is elke dag 24 uur per dag open en de toegang is gratis. Het is een religieuze plek waar nog steeds gebeden wordt, dus gepaste kleding wordt verwacht: schouders en knieën bedekt voor iedereen. Mannen worden gevraagd hun hoofd te bedekken. Papieren keppeltjes liggen gratis klaar bij de ingang. Tijdens Shabbat, van vrijdagavond tot zaterdagavond, mag je uit respect geen foto's maken. Hetzelfde geldt tijdens belangrijke Joodse feestdagen. Bij de ingang van het plein is een beveiligingscontrole. Loop rustig naar de muur toe. Voor veel mensen om je heen is dit een diep heilig moment, geen toeristische achtergrond.
Tours met bezoek aan de Klaagmuur
Actuele prijzen en data, ophalen bij je hotel bij de meeste tours en een lokaal team in Eilat dat reageert via WhatsApp.
Veelgestelde vragen over de Klaagmuur
Waarom is de Klaagmuur zo belangrijk?
De Klaagmuur is de heiligste plek waar Joden mogen bidden. Het is de overgebleven steunmuur van de Tempelberg en het dichtstbijzijnde toegankelijke punt bij de plek waar het Heilige der Heiligen van de oude Tempel stond. Al tweeduizend jaar staat deze muur centraal in het Joodse gebed en in de band met Jeruzalem.
Is de Klaagmuur hetzelfde als de Westelijke Muur?
Ja. "Jammermuur" is een oudere naam die voortkomt uit de eeuwenlange traditie van pelgrims die bij de voet van de muur de verwoeste Tempel betreurden. In het Hebreeuws heet de muur de Kotel. Het gaat steeds om dezelfde muur in de Oude Stad van Jeruzalem.
Mag iedereen de Klaagmuur bezoeken?
Ja. Mensen van alle gezindten en achtergronden zijn welkom om naar de muur te lopen, te bidden en een briefje achter te laten. Het plein is elke dag van het jaar 24 uur per dag open. De toegang is gratis.
Wat zijn de briefjes in de Klaagmuur?
Bezoekers schrijven gebeden en persoonlijke wensen op kleine stukjes papier en stoppen die in de spleten tussen de stenen. De traditie gaat naar verluidt eeuwen terug en wordt nu door mensen van alle gezindten gevolgd. De briefjes worden twee keer per jaar verzameld en met respect begraven.
Wat moet ik aan naar de Klaagmuur?
Draag bescheiden kleding: schouders en knieën bedekt, voor iedereen. Mannen wordt gevraagd hun hoofd te bedekken. Bij de ingang liggen gratis papieren kippa's. Op sjabbat en Joodse feestdagen is fotograferen uit respect niet toegestaan.
Hoe kom ik bij de Klaagmuur?
De Klaagmuur ligt in de Joodse Wijk van de Oude Stad van Jeruzalem, vlak bij de Mestpoort. Jeruzalem ligt ongeveer een uur rijden van Tel Aviv. Stadsbussen en de tram stoppen in de buurt van de Oude Stad. Met een rondleiding vind je de weg in de Oude Stad het makkelijkst en leer je meteen de geschiedenis kennen.
Wat zijn de tunnels van de Klaagmuur?
Het grootste deel van de Klaagmuur loopt verborgen onder de Oude Stad. De tunnels van de Klaagmuur vormen een rondleiding onder de grond langs het begraven deel van de muur. Daar zie je de enorme funderingsstenen uit de tijd van Herodes. Hiervoor heb je een apart ticket nodig. Boek dit van tevoren.
Verder plannen
Meer reisgidsen voor deze reis
Plan je bezoek
De Klaagmuur is het spirituele hart van Jeruzalem. Veel reizigers onthouden het moment bij deze stenen als het mooiste van hun bezoek aan de stad. Bekijk al onze Tours in Israël, of lees onze volledige gids met tips voor wat je in Jeruzalem kunt doen, of ga terug naar het overzicht van alle reisgidsen voor meer routes en tips. Vragen voordat je boekt? Stuur ons een bericht via WhatsApp op 08-6338361 of mail naar [email protected]. Een echt mens van ons kantoor in Eilat antwoordt je.